Riskli Bir Windows Kayıt Defteri Ayarı, SSD'nizin Hızını Neredeyse İki Katına Çıkarabilir

Windows 11, Microsoft'un size inandırmak istediği kadar mükemmel değil. Piyasaya sürülmesinin üzerinden neredeyse beş yıl geçmesine rağmen, Windows 11 hala geliştirme aşamasında gibi hissettiriyor ve Microsoft, hataları, rastgele aksaklıkları düzeltmek ve en yeni işletim sistemini modern çağa taşımak için yoğun bir şekilde çalışıyor. Bazı girişimleri başarılı olsa da, Microsoft'un yapay zekâ takıntısı beni korkutuyor.

Bununla birlikte, Microsoft'un yeni duyurusu iyi haber niteliğinde görünüyor. Windows Server 2025 artık yerel NVMe desteğine sahip ve bu da veri aktarımlarını önemli ölçüde hızlandırıyor. Aynı özellik Windows 11'de de mevcut, ancak bu değişiklik bazı ciddi kısıtlamalarla birlikte geliyor.

Windows varsayılan ayarlarıyla SSD'nizi yavaşlatıyor.​

Eski bir depolama ayarı, modern NVMe sürücülerini sessizce geride tutuyor.​

Microsoft, on yılı aşkın süredir, son derece hızlı NVMe SSD'lerinizi eski tip sabit diskler gibi ele alıyor. Sisteminiz NVMe sürücünüzle her iletişim kurduğunda, NVMe komutlarını SCSI (Küçük Bilgisayar Sistemi Arayüzü) komutlarına dönüştüren bir çeviri katmanından geçiyor; bu protokol 1980'lere dayanıyor. Windows 11 ayarları SSD'nizin ömrünü kısaltabilir, ancak işletim sisteminin kendisi de varsayılan olarak onu yavaşlatıyor.

Bu neden önemli? NVMe, her biri 64.000 komut içeren 64.000'e kadar kuyruğu destekleyecek şekilde tasarlanmıştır; bu da büyük bir paralellik ve dolayısıyla daha hızlı veri aktarımı sağlar. SCSI ise yalnızca 32 komut içeren tek bir kuyruğu işleyebilir. SCSI'yi NVMe ile kullanmak mümkün olsa da, performans açısından büyük bir kayıp yaşanır.

Microsoft, Windows Server 2025'te yerel NVMe desteğini etkinleştirmenin, bir depolama aygıtının bir saniyede gerçekleştirebileceği veri okuma veya yazma sayısını ölçen bir metrik olan IOPS'yi (Saniyede Giriş/Çıkış İşlemleri) %80'e kadar artırdığını iddia ediyor. Ayrıca, eski SCSI çeviri yaklaşımına kıyasla G/Ç işlemi başına %45 daha az CPU döngüsü sağlıyor. Bu özelliği kullanarak SSD'nizin performansını mevcut SCSI yaklaşımına kıyasla neredeyse iki katına çıkarabilirsiniz.

Yerel NVMe performansının kilidini açan kayıt defteri ayarı​

Birkaç komutla SSD'nizin tüm potansiyelini ortaya çıkarabilirsiniz.​

Microsoft'un Windows Server 2025'te sunduğu yerel NVMe sürücüsü, Windows 11 sürüm 25H2'de zaten mevcut. Windows'a eski SCSI katmanını tamamen atlamasını söyleyen üç kayıt defteri değeri ekleyerek bunu etkinleştirebilirsiniz.

Bunu etkinleştirmenin en kolay yolu, yönetici ayrıcalıklarıyla Windows Terminal'de aşağıdaki komutları çalıştırmaktır:



Komutları çalıştırdıktan sonra değişikliklerin etkili olması için bilgisayarınızı yeniden başlatın. Alternatif olarak, şu adımları izleyerek kayıt defteri değerlerini manuel olarak ekleyebilirsiniz.

1. Çalıştır penceresini açmak için Windows tuşu + R tuşlarına basın. regedit yazın ve Enter tuşuna basın.
2. HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Policies\Microsoft\FeatureManagement\Overrides yoluna gidin.
3. Sol bölmede sağ tıklayarak, mevcut değilse bir Overrides anahtarı oluşturun.
4. Üç yeni DWORD (32-bit) değeri oluşturun:
   1. 735209102, değer verisi 1 ile
   2. 1853569164, değer verisi 1 ile
   3. 156965516, değer verisi 1 ile
   4. Üç yeni DWORD (32-bit) değeri oluşturun:
      735209102, değer verisi 1 ile
      1853569164, değer verisi 1 ile
      156965516, değer verisi 1 ile
   5. Bilgisayarınızı yeniden başlatın.

Yeniden başlattıktan sonra, Aygıt Yöneticisi'ni açarak değişikliğin işe yaradığını doğrulayabilirsiniz. NVMe sürücünüz artık Aygıtlar yerine Depolama Ortamları altında görünmelidir ; bu da Windows'un artık yeni yerel sürücüyü kullandığını doğrular.

Microsoft, Windows Server 2025'te %80'lik bir IOPS iyileşmesi ölçüldüğünü iddia ediyor. Tüketici Windows 11 sistemlerinde ise sonuçların daha mütevazı olması bekleniyor.

Performans artışı, özellikle NVME'nin çoklu kuyruk mimarisinin parladığı türden senaryolarda, çok sayıda eş zamanlı küçük dosya işlemi içeren iş yüklerinde en belirgin şekilde görülür. Web tarama veya tek bir uygulama başlatma gibi günlük görevlerde muhtemelen çok fazla fark fark etmeyeceksiniz. Her durumda, performans artışı, belirli SSD modelinize ve iş yükünüze bağlı olarak önemli ölçüde değişebilir.

Bu ayarı yanlış yaparsanız sisteminizi bozabilir.​

Önyükleme hataları, veri kaybı ve kullanılamaz yedeklemeler​

NVMe sürücünüzden en iyi şekilde yararlanmak için Kayıt Defteri Düzenleyicisine acele etmeden önce, Microsoft'un bu özelliği tüketici Windows'ta etkinleştirmemesinin geçerli bir nedeni olduğunu unutmayın. Ekosistem henüz buna hazır değil.

Öncelikle, Güvenli Mod tamamen bozuluyor. NVMe desteği, önyükleme sırasında gerekli sürücüleri yükleyemediği için Güvenli Mod'un başarısız olmasına neden oluyor. Güvenli Mod için NVMe disk sınıfını etkinleştirmek üzere kayıt defteri anahtarlarını manuel olarak eklemeyi içeren bir geçici çözüm mevcut, ancak bu da başka bir karmaşıklık ve risk katmanı ekliyor.

Bu değişiklik disk kimliklerini etkilediği için yedekleme yazılımları da çalışmayı durdurabilir. Windows, SCSI adaptöründen yerel NVMe sürücüsüne geçtiğinde, diskinizin benzersiz tanımlayıcısını değiştirebilir. Bu, yedekleme programlarının, yeniden yapılandırana kadar sürücünüzü artık tanımayabileceği anlamına gelir.

Depolama yönetimi araçları için de aynı durum geçerlidir. Çoğu Windows yazılımı sürücülerin SCSI komutlarını kullandığını varsaydığından, bazı yardımcı programlar NVMe sürücülerini düzgün şekilde tanıyamayabilir. Ya da daha kötüsü, onları iki farklı sürücü olarak iki kez algılayabilir.

Son olarak, üreticiye ait sürücüler hiçbir fayda sağlamaz. Bu ayar yalnızca Microsoft'un yerleşik StoreNVMe.sys sürücüsünü kullanıyorsanız çalışır. Samsung, Intel veya başka bir üreticiden üreticiye özgü bir NVMe sürücüsü yüklediyseniz, yerel NVMe desteği yardımcı olmaz.

Hız artışı riske değer mi?​

Kimler denemeli, kimler kesinlikle denememeli ve dikkate alınması gereken daha güvenli alternatifler neler?​

Yeni özelliklerden ve en son teknolojilerden hoşlanan biriyseniz, bu ayar Windows'un depolama geleceğine bir bakış sunuyor. Ancak yedeklemelerinizin olduğundan emin olun ve bilgisayarınızın düzenli çalışmasını bozabilecek deneysel bir özellik kullandığınızı bilmenizi isterim. NVMe SSD'nizden daha fazla performans elde etmenin başka, daha basit yolları da var ve bunları önce keşfetmeye değer olabilir.